Sa bidda tenit istòria giovunedda, issa est nàscia in su 1905 candu si fiant postus impari is villageddus de Santu Pantaleu e Sicci Santu Brai. Chi sa data de sa nàscida de sa bidda est símprici, no est sa pròpiu cosa po is duas villas puru. Is arrexis cosa insoru si perdint in su tempus, si tratat de duas biddas de messaius e de pastoris presentis in su logu de tempus meda.
1)
Sa prima firmada est dedicada a su centru istòricu de sa bidda de
Sicci
innui ddoi est sa crésia de Santu
Brai chi est de su períudu catalanu-aragonesu.
2) Sighendi in is bias podeus biri “Su Monti” chi in passau fiat
unu logu importanti po s’economia, po is impostas e po s’ammassu
de su trigu.
3) Sa crésia de Santa Luxia cun su logu innantis chi si presentat cun
d-una gruxi posta in pitzus de unu pilastru, sinnat sa làcana antiga de
su villageddu. Chi decideus de sighiri, lompeus a “Sa Gora” innui
ddoi funt arrestus de insediamentu de termas romanas.
4)
De unu bixinau a s’atru si lompit fadendi sa bia printzipali, su Cursu
Repúbbrica, innui si podint biri edifícius bellus e interessantis:
su municípiu de Sicci Santu Brai (hoi
est sa Bibbrioteca cumunali), sa domu de is Bonfant, giai domu Bojl e aiuntrus
podeus bisitai sa domu de s’Ollu. In sa Pratza de sa Brigada de Sassari
si ndi pesat cun imponéntzia s’edifíciu
chi fiat s’ iscola elementari innui hoi ddoi est su Cumunu e aiuntrus est
possibili stimai unu ammostu de màchinas manualis bécias imperadas
in is ufícius primas chi arribessit su calculadori.
5)
In sa Bia Mazzini is domus funt giai totus antigas, si podit bisitai s’edifíciu
municipali de Santu Pantaleu, innui hoi ddoi est sa sedi de s’Unioni
de
is Cumunus de su Partiolla e de su Campidanu de Bàsciu, e sa cresiedda
de Santu Sebrestianu. Sighendi podeus stimai sa nobili domu de s’Otuxentus,Villa
Deville, chi dd’agataus in sa Bia Carducci.
6) Acabendi sa Bia Mazzini si lompit a sa Bia Trentu e si stimant is fumaiolus
de su Setixentus chi si bint a sa Bia acostau puru, in prus podeus stimai is
portalis traditzionalis e padronalis campidanesus.
7) Po acabai, lompeus in is localis de su Monti e a sa Seu
de Santu Pantaleu.
Su monumentu est de su 1170, mancai podeus nai ca innantis a custu tempus nci
fiant giai fundamentas poita ddoi iant agatau terrallias de su períudu
primas de s’evangelizatzioni de sa Sardinna.
8) Si podit bisitai sa Seu de Santu Pantaleu chi est de su períudu artísticu
romànicu-pisanu.In diferentis períudus est istétia pesada
issa, ma is cosas agatadas dda faint datai a is primus cristianus. Inaugurada
in su 1289, sa Seu arrapresentat unu amesturu de istilis chi lassant spantaus
is bisitadoris: símprici est, ma in su própiu momentu est sumprus
mannu puntu de su svilupu de su catolicesimu in su Partiolla.
Segundu biaxi: su sartu e is montis